تبليغاتX
دست نوشتها و مقالات امیر کاووس بالازاده
در برابر مصحح ابومسلم نامه  

گفتگوی امیر کاووس بالازاده با دکتر حسین اسماعیلی استاد دانشگاه پاریس

 

قصه های شفاهی، قصه هایی هستند که معمولاً درس اخلاق می دهند، یعنی همیشه اندرز و نصیحتی در آن ها هست، ولی قصه های سنتی مسائل عام تری را در بر می گیرد. قصه های شفاهی اغلب از پیش ساخته است و پراپ نشان داده که کارکرد های محدودی دارد، حال آنکه قصه های سنتی دارای قالب باز است. تصور می کنم تعزیه رابطه ی تنگاتنگی با این نوع قصه ها دارد. وقتی به کار بر روی این قصه ها پرداختم، تقریباً یک باره در حیاط خلوتی به رویم گشوده شد و دریافتم برخی قصه های سنتی_ مذهبی که جنگ حق و باطل را به تصویر می کشند، در روزگاری که جنگ نظری در مسائل مذهبی در ایران خیلی شدید بوده، حماسه هایی را ساختند که می توان گفت در واقع رو نویسی از حماسه های ملی ما بوده است و بسیار امیدوارم روزی این مسئله را در کتابی به خوبی برای خوانندگانم بشکافم.« مختارنامه» از این دسته قصه هاست و «ابومسلم نامه» مهم ترین اثر این مجموعه است که به همه قصه های جانبی اش یا قصه هایی که بعداً پرداخته شده ارجاع می  دهد. «سلیم جواهری» یکی دیگر از این قصه .....
ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط امیرکاووس بالازاده در سه شنبه پانزدهم آبان 1386 | موضوع:
معرفی آخرین اثر منتشر شده ی استاد 

کتاب « جنگ ، نمایش ، اسطوره » در 4 فصل مقوله ی مرز و مساله ی آزاد سازی سرزمین به اشغال در آمده را در اساطیر و حماسه ملی ایران بررسی می کند و سپس در فصل پنجم بدان می پردازد که شکل یا اشکالی از اسطوره های مذکور در نمایشنامه های دفاع مقدس بازتاب یافته است یا خیر.

در فرهنگها نخستین معنایی که برای واژه ی « مرز» ذکر شده « سرحد » است. در نوشته های دینی زردشتی همواره از نگاه داشتن و پاییدن مرز سخن میرود.  و بر این نکته تاکید می شود که هر کس در امر پایش آن خلل ایجاد کند ، گرفتار بلا و سر انجام مرگ خواهد شد . بدین ترتیب پاییدن مرز کاری قدسی  و آسمانی است و مرزبانان از نیرویی اهورایی برخوردارند . گزند مرز و از میان رفتنش بدی را به قلمرو نیکی می کشاند.نام آور ترین شخصیتی که در روزگار آمیزش نیکی و بدی و در آشوب تجاوز نیروهای اهریمنی به ایران زمین مرز را از گزند دشمنان می پاید ، آرش تیز تیر است . مردی برگزیده ی ایزدان که با یاری آنان و پرتاب تیری مرز ایران را سامان می بخشد و در این راه جان از کف فرو می نهد.

در حماسه ی ملی « رستم » به عنوان پهلوان و حافظ تمامیت ارضی کشور در روزهای سخت و دشوار به یاری لشگر ایران می شتابد و این سرزمین را از گزند متجاوزان می پاید .

« یادگار زریران » کهن ترین تعزیه نامه و نمایشنامه ی ایرانی است که به دست ما رسیده است و به روشنی قابلیت های نمایشی اثر را باز می تابد و اشکال حماسی  [ آداب سواری و رزم ] و لحظات اندوه و فراق را باز می نماید . در این حماسه مردم و لشکریان دوشادوش یکدیگر بر پای می خیزند و متجاوزان به سرزمینشان را فرو می کوبند و با خواری و ذلت از کشورشان بیرون می ریزند .

حماسه ی مقاومت هشت ساله ی مردم ایران در جنگ تحمیلی نقطه ی عطف نورانی و درخشانی در دوران حیات انقلاب اسلامی محسوب می شود که نمی توان از آن چشم پوشید . ضمن این که بسیاری از وقایع سالهای خون و آتش می تواند دستمایه ی آثار هنری با ارزشی از جمله نمایش باشد. این امر با نگاهی به اسطوره و تاریخ امکان پذیر خواهد شد .

 

کتاب « جنگ ، نمایش ، اسطوره » توسط انتشارات سوره ی مهر عرضه شده است .

|+| نوشته شده توسط امیرکاووس بالازاده در جمعه سی ام شهریور 1386 | موضوع:
رودکی و بنان 
در روزگاری که شرق ایران ـ خراسان بزرگ ـ در سایه حکومت سامانیان به امن و آسایش بر میآسود و زبان پارسی پس از عبور از پیچ و خمها و سنگلاخها دگرگونی می پذیرفت تا « دری » شود و شاعران تازی گوی پس از شنیدن درشتی های یعقوب لیث با ایشان که « چرا به زبانی میسرایید که من آن اندر
نیابم» می رفتند تا به زبان کوچه و بازار شعر بگویند،در فرارود ( ماوراالنهر)در دیهی رودک نام در حوالی سمرقند کودکی پای به هستی نهاد که گویی مقدر بود که پدر شعر پارسی باشد.این شاعر بلند آوازه که موسیقیدانی چیره دست نیز به شمار می رفت،به نحوی که وی را آخرین بازمانده ی گوسانهای (1) گذشته (پیش از اسلام)هم .....
ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط امیرکاووس بالازاده در پنجشنبه بیست و هشتم تیر 1386 | موضوع:
 

 

اشاره:


شاه‌كشي يك آيين نمايشي است كه در آن پادشاه پس از رسيدن به پيري و از دست دادن توان و نيروي باطني و در پي ازدواج دخترش، يا پس از طي يك دورة زماني خاص از سلطنت خلع مي‌شد و در مقابل ديدگان مردم به قتل مي‌رسيد يا خودكشي مي‌كرد.
«يكي از مراسم كهن اقوام ديرسال، قرباني كردن شاه و پهلوان بوده است. وقتي شاه يا پهلوان قوم پير مي‌شد، او را قرباني مي‌كردند و خونش را به جهت باروري، بر زمين مي‌ريختند و به جايش شاه يا پهلوان جديدي را برمي‌نشاندند، چنان كه سهراب دوازده‌ساله (تكيه بر عدد دوازده است) مي‌خواست به جاي رستم پانصد‌ساله بنشيند. بعدها رؤساي قبايل چاره‌اي انديشيدند و بدلي براي خود قرار دادند تا بلا بر سر او نازل شود.»1
بدل يا بلاگردان همان كسي است كه بعدها «ميرنوروزي» خوانده شد. 2
«شاه تازه دقيقاً همان راهي را طي مي‌كرد كه شاه پيشين و پس از بلوغ دخترش در معرض بركناري و كشته شدن قرار مي‌گرفت


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط امیرکاووس بالازاده در پنجشنبه سیزدهم اردیبهشت 1386 | موضوع:
 

 



اشاره:

در ميان گونه‌هاي نمايش ايراني، نمايشواره‌هايي هستند كه گاه به دليل شباهتهاي اسمي و نبود اسناد و مدارك موثق با يكديگر يكسان انگاشته مي‌شوند. ازجمله اين گونه‌هاي نمايشي مي‌توان به شاه‌ك‍ُشي، شاه‌بازي و ميرنوروزي اشاره كرد. هر يك از اين سه گونه، در اجرا با يكديگر تفاوت دارند؛ اما غالباً در هنگام معرفي، يكي به شمار مي‌آيند. نخست ببينيم شاه‌كشي چيست؟ بهرام بيضايي كه از اين شيوه در نمايش «مرگ يزدگرد» خود بهره گرفته در مورد آن مي‌نويسد: «نكتة ديگر مربوط به رسمي است كه در روز پانزدهم دي‌ماه معمول مي‌داشتند، و آن ساختن پيكره‌اي بود و سپس چون سلطاني گرامي داشتن آن، و عاقبت قرباني كردنش: «و در اين روز صورتي سازند از عجين [خمير] يا از گ‍ِل و در رهگذار بنهند و او را خدمت كنند، چنان‌كه ملوك را، آنكه به آتش بسوزند.»1
شايد اين بازي كه حاصل نوعي حالت انتقام‌جويي نسبت به پادشاهان مي‌بوده، صورت ديگري از نمايش كشتن «گئوماتا» پادشاه دروغي بوده است


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط امیرکاووس بالازاده در پنجشنبه سیزدهم اردیبهشت 1386 | موضوع:
بالا